ერთადერთი იმის მეშინია კონსტიტუციის საბოლოო ფორმით მიღება არ დაგვიანდეს, რადგან ახლა ყოველი წუთი ძვირფასია და ნებისმიერი დაგვიანება შესაძლოა ძალიან ძვირად დაგვიჯდეს, რადგან სანამ ჯერ კიდევ არსებული კონსტიტუცია მოქმედებს, ეს იმას ნიშნავს რომ ასევე მოქმედებს იმავე კონსტიტუციით დაცული და გამაგრებული მიშისტური "სისტემა", რაც თავის ბოროტ საქმეს ჯერ კიდევ შეუფერხებლად აკეთებს... სწორედ ამიტომ არიან მოწადინებულნი ზოგიერთები ახალი კონსტიტუციის საბოლოოდ მიღების მაქსიმალურად გაჭიანურებით.

პრეზიდენტის არაადექვატური ინიციატივა

საქართველოს პრეზიდენტის მიერ წამოწყებული ფართომაშტაბიანი კომპანია საქართველოს კონსტიტუციაში ცვლილებების შესატანათ მოსახლეობის აზრის გათვალისწინების თაობაზე სრულიად მიუღებელია შემდეგ გარემოებათა გამო.
1. საქართველოს მოსახლეობის აზრის გათვალისწინება კონსტიტუციაში შესატანი ცვლილებების თაობაზე იმ პირობებში, როდესაც საქართველოს მოსახლეობისათვის არამარტო კონსტიტუციის მუხლები და კონსტიტუციის ძირითადი პრინციპები, არამედ საერთოდ კონსტიტუციის ცნება და დანიშნულება უცნობია, არის ავანტიურა.
ამ პრობლემის მოსაგვარებლად გადაუდებლად საჭიროა საზოგადოებრივი ტელეარხის მეშვეობით საქართველოს კონსტიტუციის ძირითადი პრინციპების შესახებ სამართლის კომპეტეტური სპეციალისტების მიერ მოსახლეობის სისტემატური იმფორმირებულობა. ამ მიზნით, ასევე გადაუდებლად საჭიროა ადგილებზე კომპეტეტურ პროფესორ-მასწავლებელთა გასვლა და მოსახლეობასთან შეხვედრების სათანადო ორგანიზაცია.
ეს ყველაფერი ნოყიერ ნიდაგს შეუქმნის საკონსტიტუციო კომისიის მუშაობის დასრულების შემდეგ კონსტიტუციის პროექტის სახალხო რეფერენდუმის შედეგების პარლამენტის მიერ სავალდებულო გათვალისწინებას, რადგან საქართველოს კონსტიტუციის მუხლი 5-ის ძალით:
ა. საქართველოში სახელმწიფო ხელისუფლების წყაროა ხალხი. სახელმწიფო ხელისუფლება ხორციელდება კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში.
ბ. ხალხი თავის ძალაუფლებას ახორციელებს რეფერენდუმის, უშუალო დემოკრატიის სხვა ფორმებისა და თავისი წარმომადგენლების მეშვეობით.
გ. არავის არა აქვს უფლება მიითვისოს ან უკანონოდ მოიპოვოს ხელისუფლება.
დ. სახელმწიფო ხელისუფლება ხორციელდება ხელისუფლების დანაწილების პრინციპზე დაყრდნობით.“
2. საქართველოს მოსახლეობის აზრის გათვალისწინება კონსტიტუციაში შესატანი ცვლილებების თაობაზე იმ პირობებში, როდესაც თავად საქართველოს პრეზიდენტი არათუ საქართველოს კონსტიტუციის ძირითადი პრინციპებში არ არის გარკვეული, არამედ თავად არ იცის რა არის კონსტიტუცია, არის ავანტიურა. თავის სატელევიზიო გამოსვლაში მან გვამცნო, რომ კონსტიტუცია არის კონსტიტუციასთან კანონმდებლობის შესაბამისობა. აშკარაა, რომ საქართველოს პრეზიდენტისათვის სრულიად უცნობია კონსტიტუციის საყოველთაოდ აღიარებული განსაზღვრება. ამაში ის ადვილად დარწმუნდებოდა თუ სტუდენტენტათვის(!) გათვალისწინებულ ოქსფორდის უნივერსიტეტის ლექსიკონში მაინც ჩაიხედავდა, რომლის თანახმად: „კონსტიტუცია არის იმ პრინციპების და ნორმების სისტემა, რომლის შესაბამისად საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლებანი იმართება“.
პრეზიდენტმა კონსტიტუციის უცოდინარობა ანდა გაუაზრებლობა ახლახანაც გამოავლინა: პარლამენტის ტრიბუნიდან მან საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მსოფლიოს ისტორიაში უპრეცედენტო „მეგობრობა“ შესთავაზა. აქაც აშკარაა, რომ მას არ აქვს გაცნობირებული ხელისუფლების დანაწილების პრინციპი, რაც ხელისუფლების შტოების ურთიერთშეკავებისა და ურთიერთკონტროლის ორ შეუვალ დებულებას ემყარება. (იხ.საქართველოს საკონსტიტუციის მუხლი 5-ის პუნქტი 4).
აშკარაა, რომ პრეზიდენტს ისიც არ აქვს გაცნობირებული, რომ ამით მან ხელყო საქართველოს კონსტიტუციის მუხლი 84-ის 1 პუნქტი, რომლის ძალით: მოსამართლე თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და ემორჩილება მხოლოდ კონსტიტუციას და კანონს. რაიმე ზემოქმედება მოსამართლეზე, ან ჩარევა მის საქმიანობაში დაუშვებელია.“
როგორც მეცნიერი იმ დასკვნამდე მივდივარ, რომ კონსტიტუციის ძირითადი პრინციპების ცოდნის შემთხვაშიც კი პრეზიდენტს მათი ერთმანეთთან ლოგიკური დაკავშირება უჭირს.
საერთოდ კი, ჩემი დაკვირვებით, ამ და სხვა გადაწყვეტილებათა მიღების დროს ხშირად ის არა კონსტიტუციით, არამედ პოლიტიკური მიზნებით ხელმძღვანელობს. ეს კი ქვეყანას საშიშროებას უქმნის, რადგან, როგორც სამართლის მეცნიერების გიგანტად აღიარებული ჰანს კელზენი კაცობრიობას მოძღვრავდა: „პოლიტიკა სამართალს აბინძურებს“. არადა, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში რამდენიმე მაღაკვალიფიციური იურისტი მოღვაწეობს.
3. უფრო მეტი. არა თუ საერთოდ კონსტიტუციონალიზმის, არამედ საქართველოს კონსტიტუციის ძირითადი პრინციპები და ნორმები თავად საკონსტიტუციო კომისიის არც თუ ცოტა წევრისათვისაც კი უცნობია, რომ არაფერი ვთქვათ საქართველოს პარლამენტის დიდ უმრავლესობაზე.
ამ მიზნით, გადაუდებლად საჭიროა კონსტიტუციის პროექტის სახალხო რეფერენდუმის შედეგების პარლამენტის მიერ განხილვამდე სამართლის კომპეტეტური სპეციალისტების მიერ დეპუტატების განათლება.

სამართლის უმუშევარი დოქტორი,
ბიძინა სავანელი
პ. ს. გაზეთის რედაქციისაგან
„ცუდი დროება დაგვიდგა,
ძალიან ცუდი დარია,
თაგვები კატებს ახრჩობენ,
ტურამ ლომს ხელი დარია.
ქორი დაქოჩრა ქათამმა,
ომი შეექმნათ ცხარია,
„საგმირო“ საქმეებს სჩადის
ინდაურების გვარია.“
ვაჟა (1906)