GUARDIAN.GE - სსიპ მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის დირექტორი მაგარამ ხალილოვი უკვე 28 წელია, რაც სკოლის ხელმძღვანელია. იგი აღნიშნულ თანამდებობაზე 1995 წელს დაინიშნა და ამბობს, რომ საგანმანათლებლო სფეროში არსებული მდგომარეობის მხრივ გასული საუკუნის 90-იან წლებსა და დღევანდელობას შორის საკმაოდ დიდი სხვაობაა.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის დირექტორი მაგარამ ხალილოვი

„თუნდაც ხელფასების საკითხი ავიღოთ. ჯერ, საკმაოდ დაბალი იყო ხელფასი, მერე კი თვეების განმავლობაში და ხშირად წელიწადიც კი ვერ ვიღებდით იმ მიზერულ ხელფასს. მიუხედავად ამისა, მაინც არ შეგვიწყვეტია მუშაობა და წვალებით, მაგრამ მივედით უკეთეს მდგომარეობამდე, როცა უკვე სტაბილურად დაიწყო ხელფასების დროულად გაცემა და მასწავლებლების ხელფასების მატებაც.

„დღეს სურათი, მოგეხსენებათ, კარდინალურად არის შეცვლილი უკეთესობისკენ. ავიღოთ თუნდაც სახელმწიფო ენის სწავლება. თუკი 90-იან წლებში კვირაში 1-2 საათი ეთმობოდა ქართულ ენას, ახლა 5 საათია გამოყოფილი და შედეგიც სახეზეა“, - განუცხადა მაგარამ ხალილოვმა GUARDIAN.GE-ის.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის პედაგოგები

ხალილოვის ინფორმაციით, ბოლო წლებში ახლოლალოს საჯარო სკოლაში მოსწავლეების რაოდენობის მხრივ მატებაა და 2023-23 სასწავლო წლისთვის სკოლაში 140 მოსწავლე ირიცხება, მაშინ როცა გასულ წლებში მათი რაოდენობა 120-დან 130-ამდე მერყეობდა.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის პედაგოგები

დირექტორის თქმით, ახლოლალოს საჯარო სკოლაში სულ 18 პედაგოგი ასწავლის და ამჟამად მხოლოდ ორი უფროსი მასწავლებელი ჰყავთ, წამყვანი კი არც ერთი, უმრავლესობა ჯერ კიდევ პრაქტიკოსია, ადმინიტრაცია კი ექვსი პერსონალისაგან შედგება.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის დირექტორი მაგარამ ხალილოვი (ხელმარცხნოვ) და ამავე სკოლის ბუღალტერი იასიმ იმანოვი (ხელმარჯვნივ)

ხალილოვის განცხადებით, სკოლას კაპიტალური რემონტი 2010 წელს ჩაუტარდა და მას შემდეგ, მხოლოდ მიმდინარე რემონტი გაკეთდა.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის ბუღალტერი იასიმ იმანოვი

როგორც მაგარამ ხალილოვმა GUARDIAN.GE-ის უთხრა, მას საჯარო სკოლის დირექტორობის მსურველთა ტესტირებაში მონაწილეობა სურდა, თუმცა რეგისტრაციისას პრობლემა შეექმნა იმის გამო, რომ პასპორტსა და დიპლომში მისი სახელი სხვადასხვაგვარად არის ჩაწერილი, კერძოდ პასპორტში "მაჰარამი" უწერია, დიპლომში "მაგარამი". ეს შეუსაბამაბობა კი, დარეგისტრირებაზე  უარის მიზეზი გახდა. აქედან გამომდინარე, იგი ტესტირებაში მონაწილეობას ვერ მიიღებს.      

მან აღნიშნა, რომ თავისი 28-წლიანი დირექტორობის პერიოდში ყველაფერი გააკეთა იმისათვის, რომ სკოლაში სასწავლო პროცესი ნორმალურად ყოფილიყო წარმართული და რთულ პერიოდშიც კი ცდილობდა კოლეგების დარწმუნებას იმაში, რომ მდგომარეობა აუცილებლად შეიცვლებოდა უკეთესობისკენ.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის დირექტორი მაგარამ ხალილოვი პედკოლექტივთან ერთად

„სკოლაში კარგი ატმოსფეროა შექმნილი. კოლექტივის მხრიდან ყოველთვის თანადგომას ვგრძნობდი. ასევე, დიდი მხარდაჭერა გვაქვს მარნეულის რესურსცენტრისაგან, თავად მუნიციპალიტეტის ხელმძღვანელობის მხრიდანაც. მინდა მადლობა ვუთხრა მათ გვერდში დგომისათვის.

„თამამად ვიტყოდი, რომ დღეს აზერბაიჯანულენოვან სკოლებში ყველანაირი პირობაა შექმნილი იმისათვის, რომ მოზარდებმა საქართველოს სახელმწიფო ენა სათანადოდ შეისწავლონ. ვწუხვარ, რომ ჩვენი ბავშვობის პერიოდში კვირაში მხოლოდ ერთი საათი ისწავლებოდა ქართული ენა და ამიტომაც, აქაც და მიმდებარე სოფლებშიც ჩემი თაობის აზერბაიჯანელებმა, ვწუხვარ, რომ არ ვიცით სახელმწიფო ენა. დღეს უკვე თავად მოსახლეობაში გაჩნდა იმის სურვილი, რომ მათმა შვილებმა იცოდნენ ქართული, რადგან კარგად ხედავენ, რომ ამის გარეშე წარმატების მიღწევა ძალიან რთული ხდება“, - აღნიშნა მაგარამ ხალილოვმა.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის ქართულის როგორ მეორე ენის მასწავლებელი ლეილა მამედოვა პირველ კლასელებს გაკვეთილს უტარებს - გაკვეთილი საქართველოს ეროვნული ჰიმნით იწყება

GUARDIAN.GE მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების აზერბაიჯანულენოვან სკოლებში ქართული ენის სწავლების მხრივ არსებულ მდგომარეობაზე ახლოლალოს და დამია გეორარხის საჯარო სკოლების ქართულის, როგორც მეორე ენის უფროს მასწავლებელს, ელზა ლურსმანაშვილს ესაუბრა.

მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების - ახლოლალოს და დამია გეორარხის საჯარო სკოლების ქართულის, როგორც მეორე ენის უფროსი მასწავლებელი ელზა ლურსმანაშვილი სკოლის დირექციის მიერ წამყვანი მასწავლებლის სტატუსზეა წარდგენილი, თუმცა როგორც იგი GUARDIAN.GE -ისთან საუბარში ამბობს, ამაზე გაჩერებას არ აპირებს და სურს მენტორის სტატუსამდე აიმაღლოს კვალიფიკაცია, ამ ეტაპზე კი, დირექტორობის მსურველთა ტესტირებაში მონაწილეობისთვის ემზადება.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოებზე:  მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების - ახლოლალოს და დამია გეორარხის საჯარო სკოლების  ქართულის, როგორც მეორე ენის უფროსი მასწავლებელი ელზა ლურსმანაშვილი გაკვეთილის ჩატარების პროცესში

ელზა ლურსმანაშვილი ორ საჯარო სკოლაში ქართული ენის მასწავლებლობის პარალელურად 4 სკოლაში - ახლოლალოს, დამია გეორარხის, ზემო სარალის და იმირის საჯარო სკოლებში საქმის მწარმოებლადაც მუშაობს. 

GUARDIAN.GE - რა პერიოდიდან ასწავლით მარნეულის მუნიციპალიტეტის სკოლებში ქართულ ენას?

ელზა ლურსმანაშვილი: 17 წელია, რაც ქართულს ვასწავლი. ადრე აზერბაიჯანული კულტურის ცენტრი იყო ჩამოყალიბებული მარნეულში და იქაც მასწავლებლად ვიყავი მიწვეული. უფასო წრე ჩამოვაყალიბე სოფლებში და ხელს ვუწყობდი ქართული ენის შესწავლას. იქ სამი წელი დავყავი, შემდეგ დაიშალა ეს ცენტრი, 2010-2012 წლებში ვმუშაობდი აღნიშნულ ცენტრში.

ქართული ენის მასწავლებლად მუშაობა კი, თავდაპირველად დამია გეორარხის საჯარო სკოლაში დავიწყე. მაშინ ძალიან ცოტა იყო ქართულის საათები, 3 საათი მქონდა და ამავე დროს დაწყებითი კლასების მასწავლებლებს ვეხმარებოდი, ანუ ბილინგვურ სწავლებას ვნერგავდით. მაშინ ისე განვითარებული არ იყო ბილინგვური სწავლება არაქართულენოვან სკოლებში. ჩვენმა დირექტორმა ისურვა, რომ ხელი შეეწყო ამ მიმართულებით. მაგალითად, ბუნებას რომ ჩაატარებდა აზერბაიჯანულ ენაზე მასწავლებელი, მე საკვანძო სიტყვებს ქართულად ვასწავლიდი ბავშვებს, ანუ ორივე ერთად ვატარებდით ხოლმე გაკვეთილს. ამისათვის სკოლა თავისი ბიუჯეტიდან მიხდიდა დანამატს. პირველ კლასს ვასწავლიდი დაწყებითში და ამავე პირველი კლასის დამრიგებელს ვეხმარებოდი სხვა საგნების ჩატარების დროს - 15-20 წუთს გამომიყოფდა-ხოლმე. მაშინ 45-წუთიანი გაკვეთილები იყო და ის რომ აზერბაიჯანულ ენაზე ატარებდა, მე ქართულად ვუხსნიდი გაკვეთილს და ამ სახით ინერგებოდა ბილინგვური სწავლების მეთოდი.

GUARDIAN.GE - როგორ შეადარებთ მოსწავლეთა17 წლის წინანდელ და დღევანდელი მომზადების დონეს აზერბაიჯანულენოვან სკოლებში?

ელზა ლურსმანაშვილი: „სხვაობა აშკარად თვალშისაცემია. იმ პირობებში, როცა უკვე ქართული ენის სწავლებას კვირაში 5 საათი ეთმობა, მოსწავლეებს მოდუნების საშუალება არ აქვთ. თან ჩვენ ძალიან მომთხოვნი ვართ. ყევლას არ აქვს ქართულის, როგორც უცხო ენის ათვისების უნარი, მაგრამ ხშირად ვცდილობთ, რომ თამაშებით ან ფილმებით ან კიდევ რაღაც სხვა საშუალებით ვისარგებლოთ, რომ ისე არ დარჩეს მოსწავლე, რომ რამე მაინც არ გაიგოს, ვაცნობიერებინებთ, რომ საჭირო და აუცილებელია სახელმწიფო ენის ცოდნა, თუკი საქართველოში უნდათ ცხოვრება.

GUARDIAN.GE - ანუ, შეიძლება ითქვას, რომ ბოლო პერიოდში გამოკვეთილია იმის ტენდენცია, რომ ქართული ენის სწავლების აუცილებლობა უფრო გააზრებული აქვს აზერბაიჯანულენოვან მოსახლეობას - მშობლებს, რომლებიც შესაძლოა, მთავარი მოტივატორები იყვნენ თავინთი შვილებისთვის - მასწავლებლებთან ერთად - და ასევე, მათ შვილებს?

ელზა ლურსმანაშვილი: დიახ, რადგან როცა თავად აწყდებიან ენობრივ სირთულეებს, აღარ უნდათ თავინთი შვილებიც წააწყდნენ ამას. საავადმყოფოებში ან სხვადასხვა უწყებაში რომ არიან წასასვლელი, მიჰყავთ ისეთი ადამიანი, რომელიც ორივე ენას ფლობს - აზერბაიჯანულსაც და ქართულსაც. თავისთავად, ეს ყველაფერი დამატებით ხარჯებს მოითხოვს და უკვე გააცნობიერეს, რომ აუცილებელია სახელმწიფო ენის ცოდნა, რადგან გარდა ზემოთნახსენები პრობლემებისა, ვერც სამსახურს იშოვიან და ვერც ვერაფერს გააკეთებენ, თუ ენა არ ეცოდინებათ. ასე რომ, პირველ რიგში მშობლებიც უფრო დაინტერესებული არიან, კერძო მასწავლებლებთანაც დაჰყავთ თავიანთი შვილები მოსამზადებლად, სკოლაშიც უფრო მეტად აქცევენ ყურადღებას. ადრე, მაგალითად, ბავშვებს არ უყვარდათ საშინაო დავალების შესრულება, ახლა ეს სურათი შეცვლილია და ინტენსიურად ასრულებენ დავალებებს. რა თქმა უნდა, არის შემთხვევები, რომ ზოგიერთი ახლაც არ აკეთებს დავალებას, მაგრამ მშობლების ყურადღების გამო, ამ მხრივ სადღეისოდ ნაკლებად დგას ეს საკითხი და მეტწილად აღმოფხვრილია ეს პრობლემა.

GUARDIAN.GE - როგორც ვიცი, თავადაც ფლობთ აზერბაიჯანულ ენას. რამდენად გეხმარებათ ეს საგაკვეთილო პროცესის უკეთესად წარმართვაში?

ელზა ლურსმანაშვილი: დიახ, თავისუფლად ვსაუბრობ აზერბაიჯანულ ენაზე. თავად მე მოვინდომე, რადგან როცა ახალ კოლექტივში მოვხვდი, მინდოდა მათთან მეგობრული და კეთილი ურთიერთობა მქონოდა და როგორ მექნებოდა ეს ურთიერთობა, თუკი მათ ენას არ ვისწავლიდი. ასე რომ, დიდი შემართებით შევუდექი სწავლას. ზოგი მასწავლებლებისგან ვისწავლე, ზოგი რამ მოსწავლეებისგან, მეზობლებისგან, ამავე დროს, ფილმებს ვუყურებდი ხოლმე. ერთი სიტყვით, სასაუბრო ენა ავითვისე, მერე უფრო განვავითარე ეს პროცესი. თვითონაც უხარიათ. „მე ხომ თქვენ პატივს გცემთ და აზერბაიჯანული ენა ვისწავლე თქვენი სიყვარულით, თქვენც უნდა მცეთ პატივი და თქვენც უნდა ისწავლოთ-მეთქი ქართული ენა“, ვეუბნებოდი მათ. ახლა შედარება არაა. ენის კურსშიც ჩართულები არიან, ემზადებიან, უკვე ბ1 დონე პედაგოგების უმეტესობას თითქმის გავლილი აქვს. რაც შეეხება იმას, თუ რამდენად მეხმარება აზერბაიჯანული ენის ცოდნა გაკვეთილების ჩატარებისას, ვიტყოდი, რომ ეს შესაძლოა, უპირატესობაა, მაგრამ ვცდილობ ძირითადად ქართულ ენაზე ავუხსნა ყველაფერი, რადგან კარგ შედეგს ეს უფრო იძლევა.

მე თავად ხარაგაულელი ვარ. როცა მარნეულის რაიონში წამოვედით, ჩემი შვილი 2 წლის იყო, ერთი ბიჭი მყავს, იურიდიული დაამთავრა და თვითონაც სასწავლო პროცესში ჩაერთო, ძალიან შეუყვარდა ეს პროფესია და ახლა სოფელ ქვემო სარალში ბილინგვური სწავლების კოორდინატორია“.

GUARDIAN.GE - იმ პედაგოგების გარდა, რომელთათვისაც ქართული მშობლიური ენაა, აზერბაიჯანულენოვან სკოლებში ქართულ ენას ასწავლიან თავად ეთნიკური აზერბაიჯანელებიც, რომელთაგან ყველას არ აქვს გამოცდა ჩაბარებული და დღემდე პრაქტიკოსებად რჩებიან. თქვენი გადმოსახედიდან, რამდენად ეფექტური არიან არასერტიფიცირებული პედაგოგები?

ელზა ლურსმანაშვილი: ძალიან სამწუხაროა, რომ არიან ასეთი პედაგოგებიც... ერთ-ერთ პედაგოგს უთქვამს ჩემთვის, რომ 300 სიტყვა ვიციო მხოლოდ ქართული... და ასეთი ადამიანი ქართული ენის მასწავლებელია, ანუ 300 სიტყვა თუ იცის, ფიქრობს, რომ ქართულ ენას ფლობს. ვწუხვარ, რომ ასეთი პედაგოგებიც არიან. ამიტომ აუცილებელია საკვალიფიკაციო გამოცდების ჩაბარება. სამწუხაროა, რომ ასეთი რამ ხდება მარნეულში და არიან ასეთი მასწავლებლებიც.

GUARDIAN.GE - როგორც ჩანს, კადრების დეფიციტიცაა.

ელზა ლურსმანაშვილი: არის ნამდვილად. ჯერ კიდევ ბევრი პრაქტიკოსი მასწავლებელია აზერბაიჯანულენოვან სკოლებში, რადგან მათ 2023 წლის ბოლომდე აქვთ მუშაობის უფლება. ორივე სკოლის დირექტორი კრიტიკულადაა განწყობილი ამ მხრივ. ეუბნებიან მასწავლებლებს, რომ 2023 წლის შემდეგ, თუკი ვერ ჩააბარებენ გამოცდებს, მოუწევთ მათ ნაცვლად სხვების აყვანა. დამია გიურარხში ქართულის 4 მასწავლებელი ვართ და ოთხივე სერტიფიცირებული, მაგრამ ახლოლალოში ორ მასწავლებელს ცოტა პრობლემები აქვს და ყოველთვის აფრთხილებს დირექტორი, რომ რაღაც მოიფიქრეთ, ან უნდა იმეცადინოთ და ჩააბაროთ ქართული ენა წლის ბოლომდე, ან არადა მე ვაკანსიის გამოცხადება მომიწევსო, ეუბნება.

GUARDIAN.GE - თქვენი სკოლა საბაზოა. სად განაგრძობენ მოსწავლეები სწავლას 9 კლასის დამთავრების შემდეგ?

ელზა ლურსმანაშვილი: ახლოლალოს მე-9 კლასელები სწავლას განაგრძობენ დამია გიურარხში. როცა გადმოდიან, ზოგჯერ შეუთავსებლობა იჩენს თავს, რადგან არ იცნობენ ერთმანეთს და კონფლიქტები და გაუგებრობები ხდება. აქედან გამომდინარე, გასულ წელს გავაკეთე პროექტი, მოვიფიქრე, როგორ დამეგობრებულიყვნენ ეს ბავშვები, ეს მეცხრე კლასელები - ორივე სკოლაში მეცხრე კლასელებს ვასწავლი - რომ მსგავსი უსიამოვნებები თავიდან აგვეცილებინა. ორივე სკოლის მოსწავლეები ერთად წავიყვანე ექსკურსიაზე, მოვაწყე ინტელექტუალური შეჯიბრებები, რამაც ძალიან კარგი შედეგი გამოიღო. ახლა უკვე დაბადების დღეებზე ეპატიჟებიან ერთმანეთს და სულ ამბობენ, როდის გადმოვალთო, რომ ერთად ვისწავლოთ დამია გიურარხის სკოლაშიო.

GUARDIAN.GE - რამდენად გამართულად საუბრობს აზერბაიჯანულენოვანი საჯარო სკოლის კურსდამთავრებული?

ელზა ლურსმანაშვილი: ინფორმაციას გებულობენ, კითხულობენ, საბაზო დონეზე იციან ქართული ენა, ყველამ არა, მაგრამ უმეტესობამ.

GUARDIAN.GE - რა ინფორმაციას ფლობთ, რომელ უმაღლეს სასწავლებლებში განაგრძობენ თქვენი სკოლის კურსდამთავრებულები სწავლას - საქართველოს თუ აზერბაიჯანის?

ელზა ლურსმანაშვილი: უმეტესობა თბილისში მიდის სასწავლებლად. მე ვიცი ძალიან ბევრი, რომ აქ თუ ნათესავი ჰყავთ და მოსწავლემ ბაქოში დაამთავრა, ამბობენ, რომ საქართველოში უფრო იაფია სწავლა და ისინიც კი საქართველოში მოდიან სასწავლებლად.

GUARDIAN.GE - მოგეხსენებათ, დირექტორების მსურველთა სერტიფიცირება იწყება. დამია გიურარხის და ახლოლალოს საჯარო სკოლების დირექტორები არ დარეგისტრირებულან გამოცდაზე. თქვენ ხომ არ გეგმავთ ტესტირებაზე გასვლას?

ელზა ლურსმანაშვილი: 2020 წელს, პირველი ეტაპის დროს დავრეგისტრირდი, არა იმიტომ, რომ მაინცდამაინც დირექტორობა მინდოდეს და ამის დიდი ამბიცია მქონდეს. უბრალოდ, მინდა აქაც ვცადო ბედი. ჯანმრთელობის გარკვეული პრობლემა მაქვს ფეხზე და ეს არ მიწყობს ხელს უფრო აქტიური ცხოვრება მქონდეს. ორჯერ გავიკეთე ოპერაცია. ზოგჯერ ისე ხდება, რომ თავს ძალას ვატან და სულ გაკვირვებულები არიან მასწავლებლები, ჩვენ არც ხელი გვაწუხებს და არც ფეხი და შენ რომ აკეთებ, იმდენ საქმეს ჩვენ მაინც ვერ ვაკეთებთო. ვნახოთ როგორ იქნება... მინდა მენტორობამდე ავიმაღლო კვალიფიკაცია. ახლა უფროსი მასწავლებელი ვარ, ვემზადები წამყვანობისთვის, ტრენინგებს გავდივარ მენტორთან. დამია გიურარხის სკოლის დირექტორმა წარმადგინა წამყვანობის სტატუსზე და ჯერ არ შეგვხმიანებიან.

GUARDIAN.GE - თქვენ ფაქტობრივად, ბოლო ორი ათეული წელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობთ და მუშაობთ. როგორ შეადარებთ 20 წლის წინანდელ პერიოდს დღევანდელობასთან? რამდენად უფრო მეტად არის ადაპტირებული ადგილობრივი მოსახლეობა ქართულ სახელმწიფოსთან?

ელზა ლურსმანაშვილი: სხვაობა საგრძნობია. აქაური აზერბაიჯანელები ხშირად ამბობენ, რომ სახელმწიფო ყველანაირად გვიწყობსო ხელს. კმაყოფილები არიან. ძალიან მადლიერი არიან, რომ მხოლოდ ერთი გამოცდით ეწყობიან უნივერსიტეტებში. ის, რომ უფასო კურსები არის ჩამოყალიბებული სკოლებში პედაგოგების განვითარებისთვის, ესეც მოსწონთ. სახელმწიფოს მიმართ ძალიან დიდ მადლიერებას გამოხატავენ ამ კუთხით. ისედაც, ჩვენ ძალიან მჭიდრო ურთიერთობა გვაქვს სკოლებს. რესურსცენტრი მაქსიმალურად გვეხმარება, ყოველთვის კითხულობს თუ რა გვესაჭიროება დამატებით. ძალიან კარგი პიროვნებაა ჩვენი რესურსცენტრის ხელმძღვანელი, ბატონი ხანალი გახრამანოვი - ჰუმანური ადამიანია. ზოგადად, შეიძლება ითქვას, რომ აქაური ხალხი ძალიან მშრომელია და მათ დიდი წვლილი შეაქვთ ჩვენი სახელმწიფოს განვითარებაში.

დაბლა GUARDIAN.GE-ის ფოტოებზე: მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახლოლალოს საჯარო სკოლის დირექცია, მასწავლებლები და მოსწავლეები