მე-20 საუკუნის მეორე ათწლეულის მეორე ნახევარმა, დიდი სიხარული და იმედი ჩაუსახა ქართველობას, ვინაიდან რუსეთის იმპერიის რღვევის შედეგად 1918 წლის 26 მაისს აღმოცენდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა!. ბედის ირონიაა, რომ 1918 წელს საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება წილად ერგო იმ პოლიტიკურ ძალას (მენშევიკ სოციალ–დემოკრატებს), რომელსაც არც კი უოცნებია ამის შესახებ, პირიქით, ისინი ებრძოდნენ ილია ჭავჭავაძეს და საქართველოს დამოუკიდებლობის იდეას! ალბათ, ამიტომაც და საგარეო პოლიტიკური ვითარების გამოც, საქართველოს დამოუკიდებლობა ხანმოკლე გამოდგა, სულ სამ წელიწადს გაგრძელდა!... ახლა უკვე, ბოლშევიკურმა რუსეთმა რენეგატი ქართველი ბოლშევიკების ძალისხმევით მოახდინეს საქართველოს ინტერვენცია, ოკუპაცია და ანექსია, რასაც ქართული ტერიტორიების კიდევ რამოდენიმე ნაწილის (კახი–ზაქათალა, ლორე და სხვა) დაკარგვა მოჰყვა! საქართველო ახლადშექმნილი იმპერიის ნაწილი გახდა, მას სსრკ დაერქვა. ეს გახლდათ კომუნისტური, კლასობრივი ბრძოლის პრინციპებზე დაფუძნებული, ათეისტური, ტოტალიტარული იმპერია, რომელმაც ბევრი სასიქადულო ქართველი მამულიშვილის სიცოცხლე შეიწირა... საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას კი, გამანადგურებელი რეპრესიები დაატყდა თავს!..

მინავლებული ეროვნული ნაკვერჩხალი, ზვიად გამსახურდიას და მერაბ კოსტავას მიერ 70-იან წლებში იქნა გაღვივებული და 80-იანი წლების მეორე ნახევარში იგი ქართველების გულებში აენთო! მთელი რიგი ობიექტური თუ სუბიექტური მიზეზების გამო, სსრკ-ს რღვევის პროცესი დაწყებული იყო და იგი გარდაუვლად დაიშლებოდა. ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას კი, ერთიანი, ჩამოყალიბებული და შეჯერებული გეგმა, პროგრამა ან კონცეფცია, თუ როგორ უნდა განვითარებულიყო დამოუკიდებელი საქართველო, რა სტრატეგია უნდა აერჩია მას, არ გააჩნდა. მეტიც, თავი იჩინა ურთიერთშუღლმა და დაპირისპირებამ, რომელმაც შეუძლებელი გახადა ერთსულოვნების მიღწევა ლიდერთა შორის! ამის გამო, ვერ მოხერხდა იმ საფრთხეების თავიდან აცილება, რაც თან ახლავს ასეთი მასშტაბის იმპერიის ნგრევას. ეროვნული მოძრაობის ლიდერების მხრიდან, დაშლის რეჟიმში მყოფ იმპერიასთან თავიდანვე დაპირისპირების რადიკალური გზა იქნა არჩეული, რამაც 1989 წლის 9 აპრილის დარბევა და მსხვერპლი გამოიწვია. ქართველებმა არ გაითვალიწინეს ის ურთულესი პრობლემა, რასაც ავტონომიური წარმონაქმნებში სეპარატისტების მხარდაჭერის სახით გვიქმნიდა სსრკ-ს ხელმძღვანელობა და მომავალში შეგვიქმნიდა რუსეთის მმართველები. ნათელი წერტილი იყო, 1990 წელს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენა! დიახ, როდესაც ვამბობ - ქართველებს, - ვგულისხმობ ყველას, ვისი ოცნებაც საქართველოს დამოუკიდებლობა და თავისუფლება იყო! ასეთები კი იყვნენ, როგორც ეროვნულ მოძრაობაში, ისე, მთლიანად ქართულ საზოგადოებაში, მათ შორის ადგილობრივ საბჭოთა სტრუქტურებშიც. ცხადი იყო, რომ იმპერია იშლებოდა და საჭირო იყო კონსოლიდაცია, რათა ყველა ერთად გავმკლავებოდით იმ საფრთხეებს, რაც ახლადშობილ ქართულ სახელმწიფოს შეექმნებოდა. მიუხედავად ყველაფრისა, 1991 წლის 9 აპრილს საქართველოს პირველმა პრეზიდენტმა ზვიად გამსახურდიამ შეძლო და გამოაცხადა საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენა, მაგრამ, სამწუხაროდ, უფრო გაღრმავდა დაპირისპირება ქართველთა შორის, რამაც საბოლოოდ სამხედრო ამბოხებამდე, სახელმწიფო გადატრიალებამდე და სამოქალაქო ომამდე მიგვიყვანა!.. ქართველებს, ასეთი ტკბილ–მწარე ისტორია გვაქვს 20–ე საუკუნეში, რაც საქართველოს დამოუკიდებლობას შეეხება და იმედია, რომ 21 საუკუნეში ჩვენს დამოუკიდებელ სახელმწიფოებრიობას გაცილებით ბედნიერი აწმყო და მომავალი ექნება!!!...


ჯუმბერ კირვალიძე,

პოლიტოლოგი