GUARDIAN.GE - თეა გიგიტაშვილმა აშკალის საჯარო სკოლაში ქართული ენის მასწავლებლად მუშაობა 2009 წელს დაიწყო. წალკის მუნიციპალიტეტის ეთნიკურად სომხებით დასახლებულ სოფელს იგი 13 წლის წინათ პირველად, ბორჯომის ხეობის გავლით, 7 წლის შვილთან ერთად ესტუმრა და თავიდან საკმაოდ უცნაურადაც კი მოეჩვენა მოტიტვლებული, ალპური ზონა, განსხვავებული სახლები და გარემო.

1-წლიანი მუშაობის შემდეგ, გადაწყვეტილი ჰქონდა უკან დაბრუნება, მაგრამ აგვისტოში, მოსწავლეთა მშობლების სატელეფონო ზარებმა და თხოვნამ, რომ არ მიეტოვებინა სოფელი, გადააწყვეტინა, დარჩენილიყო და უკვე 13 წელია უწყვეტად ასწავლის აშკალის საჯარო სკოლაში არა მხოლოდ მოსწავლეებს, არამედ ეთნიკურად სომეხი ეროვნების მასწავლებლებსაც, რომელთა დიდმა ნაწილმა, ქართულ ენაში წარმატებული სერტიფიცირებისა და კრედიტების მიღების შედეგად, უფროსი მასწავლებლის სტატუსი მიიღო.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის ქართულის, როგორც მეორე ენის წამყვანი მასწავლებელი თეა გიგიტაშვილი

როგორც თეა გიგიტაშვილი GUARDIAN.GE-ისთან საუბარში იხსენებს, მისი მუშაობის დაწყების პირველ წლებში, თბილისიდან აშკალამდე, ფარცხისის გავლით, 155-კმ.-იანი გზის გავლას ავტობუსი საკმაოდ დიდ დროს ანდომებდა, რადგან სოფლის გზები მოუწესრიგებელი იყო. განსაკუთრებით მძიმე მომენტი დგებოდა ზამთრის პერიოდში. ერთხელ ძლიერ თოვასა და ქარბუქში, მარტოს, 5 კილომეტრის გავლა მოუწია ფეხით.

„შემოგვაღამდა. სოფელთან ახლოს ვიყავით მოსული, მაგრამ ისეთი ქარბუქი და თოვლი იყო, რომ ავტობუსმა გზის გაგრძელება ვეღარ შეძლო. არაფერი ჩანდა, შუქიც არ იყო და ასეთ წკვარამში, საშინელ ქარბუქში, ნადირიც კი რომ არ გაიშვება გარეთ, რის ვაი-ვაგლახით მივაღწიე სახლამდე“, - ყვება თეა და განაგრძობს:

„2009 წელს გამოცხადდა პროექტი - „კვალიფიციური მასწავლებლები არაქართულენოვან სკოლებში“ და ასე მოვხვდი აქ. წამოვედი ბორჯომის ხეობიდან რაც უფრო მაღლა ავდიოდით გზაზე, მით უფრო პატარავდებოდნენ და შემდეგ კი ქრებოდნენ ხეები და იწყებოდა ტრიალი მინდორი, დაუსახლებელი ადგილები, გზაში არავინ გვხვდებოდა. ყველაფერი უცხო იყო ჩემთვის, ბუნებაც... მეგონა, რომ უცხო ქვეყანაში ვმოგზაურობდი...

„ჩამოვედი ჩემს 7 წლის შვილთან ერთად. ვიფიქრე, ქართულ სკოლაში ივლიდა, მაგრამ აქედან ქართული სკოლა საკმაოდ შორ მანძილზეა და ამიტომ მოუწია სომხურენოვან სკოლაში სწავლის გაგრძელება, მეორე კლასში. 2 თვე იარა აქ, სხვათა შორის ჩემზე კარგად იცის ბევრი სომხური სიტყვა, მაგრამ მივხვდი, რომ ყველა საგნის სომხურ ენაზე სწავლა გაუჭირდებოდა და უკან წავიყვანე დედაჩემთან.

„ეს ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი იყო ჩემს ცხოვრებაში, საშინელი სტრესი იყო შვილთან განშორება. ასევე რთული იყო ასეთ მკაცრ კლიმატთან შეგუება. არ ვიცოდი ენა, ერთი-ორი ადამიანი თუ იყო, ვისაც ქართულ ენაზე შეეძლო კონტაქტი. ერთადერთი ქართველი ვიყავი აქ... უცხო გარემო, უცხო წესები ძნელად შესაგუებელი აღმოჩნდა ჩემთვის თავიდან. თავდაპირველად თბილისში თვეში ერთხელ ჩავდიოდი, გზა გრუნტოვანი იყო და დიდხანს უნდებოდა ავტობუსი გადაადგილებას...

„პირველი ყველაზე დიდი წარმატება მოსწავლეებთან ურთიერთობა იყო. ბავშვებმა შექმნეს ჩემთვის ახალი სამყარო, ახალი ოჯახი. თითოეულ კლასში, სადაც შევდიოდი, ვგრძნობდი მათ მხარდაჭერას, სიყვარულს, სხვათაშორის კოლექტივის დიდ მხარდაჭერასაც. პირველ წლებში, ცივი ზამთრის გამო, სულ ავად ვხდებოდი. თუკი რამე პრობლემა მქონდა, ყველაფერში გვერდით მედგნენ, მათ გადამატანინეს დაბრკოლებები.

„28 წლის ვიყავი, როცა აქ დავიწყე მუშაობა, და ამ დრომდე, ბუნებრივია, არაერთი სირთულე შემხვედრია, მაგრამ მთავარია, რომ მიყვარს ჩემი პროფესია, ეს სკოლა, ჩემი კოლეგები, მთელი სოფელი, რომელმაც დიდი სითბოთი მიმიღო. ზოგადად, აქაური ხალხი დიდი სიკეთით გამოირჩევა“, - აცხადებს თეა გიგიტაშვილი და მისი აშკალაში ჩასვლის პირველი წლებისა და ახლანდელი მდგომარეობის შედარებისას ხაზს უსვამს იმას, თუ რამდენად არის შეცვლილი სურათი, როგორც მოსწავლეთა აკადემიური მოსწრების, ისე მათი ქართულ სახელმწიფოში ინტეგრირების მხრივ.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის ქართულის, როგორც მეორე ენის წამყვანი მასწავლებელი თეა გიგიტაშვილი

აშკალის საჯარო სკოლის ქართულის, როგორც მეორე ენის წამყვანი მასწავლებელი ამბობს, რომ ბოლო წლებში, წალკის მუნიციპალიტეტის სომხურენოვანი საჯარო სკოლების კურსდამთავრებულების აბსოლუტური უმრავლესობა თბილისში განაგრძობს სწავლას, რის შემდეგაც მუნიციპალიტეტს უბრუნდებიან და საჯარო სექტორში იწყებენ მუშაობას.

„მაშინ ქართული კვირაში 3 საათი ისწავლებოდა და სახელმწიფო ენის სწავლების მხრივ, წინა წლებთან შედარებით საკმაოდ გაუმჯობესებული, მაგრამ არც თუ ისე სახარბიელო მდგომარეობა იყო. შემდგომ საათების რაოდენობა გაიზარდა და 5 საათი გახდა, რაც მოსწავლეების აკადემიურ მოსწრებაზე შესაბამისად აისახა.

„საათების რაოდენობის გაზრდასთან ერთად, დადებითი ტენდენცია გახლდათ ისიც, რომ მოსწავლეებს საზაფხულო ბანაკებში წასვლის საშუალება მიეცათ. ისინი იქ ქართველ და აზერბაიჯანელ ბავშვებთან ერთად ქართულ ენაზე ეკონტაქტებოდნენ ერთმანეთს. ამან მათ ქართულ გარემოში უფრო მეტად ინტეგრაციას შეუწყო ხელი. ამას ემატებოდა ექსკურსიებზე სიარული, კონფერენციებში მონაწილეობა, რაც ამ ეტაპზე პანდემიის გამო შეჩერებულია ან ონლაინ სივრცეშია გადანაცვლებული, ეს კი, ნაკლებად სახალისო და საინტერესოა მოზარდებისთვის. ამასთან, ქართულ გარემოსთან ინტეგრირების მხრივ ძალიან დადებითი გავლენა მოახდინა სოფლებში ასფალტიანი გზის შემოყვანამ. მართალია, ჩვენს სოფელში ჯერ არ არის ასფალტი დაგებული, მაგრამ რამდენიმე კილომეტრიღა გვაცილებს კარგ გზამდე და აქაც ალბათ მალე დაიგება. კეთილმოწყობილი საგზაო ინფრასტრუქტურა ერთ-ერთი აუცილებელი რამაა ადამიანებისთვის.

„ჩემი აქ ჩამოსვლის შემდეგ ბავშვები სასკოლო ოლიმპიადებში, სხვადასხვა თამაშებსა და კონკურსებში მონაწილეობდნენ, საზაფხულო დღეების ფარგლებში დაგეგმილ ღონისძიებებს არც ერთი მოსწავლე არ აცდენდა. ზაფხულში ასევე ლაშქრობებზე დამყავდა ბავშვები. შედარებისთვის, თუკი ჩემი აქ ჩამოსვლის პირველ წელს ოლიმპიადაში ჩემმა ე.წ. წარჩინებულმა მოსწავლეებმა მიიღეს 2 და 3 ქულა, 40 ქულიდან, შარშან და შარშანწინ უკვე 40-იდან 33, 35 და 38 ქულა მიიღეს. გარდა ამისა, თუკი პირველ წელს მე-11 დამამთავრებელი კლასის 12 მოსწავლიდან მხოლოდ ორმა ჩააბარა თბილისში, მეორე წელს სამმა, ახლა პროცენტულად რომ ავიღოთ, 99% მიდის თბილისში სასწავლებლად, ერევანში თითქმის აღარავინ, შეიძლება მხოლოდ 1 ან 2 წავიდეს. არის ისეთი კატეგორიაც, რომელიც არ განაგრძობს სწავლას და ადგილზე რჩება.

„ჩემი 4 ყოფილი მოსწავლე უკვე ჩემი კოლეგაა. მათ წარმატებით დაამთავრეს თბილისში უნივერსიტეტი, სამმა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ერთმა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი და დღეს მათთან ერთად ვასწავლი. ვამაყობ ამით და უფრო მიმძაფრდება იმის განცდა, რომ სწორედ აქ ვარ უფრო მეტად საჭირო, ვიდრე სხვაგან. სტატუსით წამყვანი მასწავლებელი ვარ, არაერთი ვაკანსია იყო გამოცხადებული თბილისში 2019 წელს, როდესაც საპენსიო ასაკის პრაქტიკოს მასწავლებლებს სახელმწიფო ჯილდო გადაეცათ და შესაბამისად, ბევრი ადგილი გამოთავისუფლდა სკოლებში და ვფიქრობ, არ გამიჭირდებოდა ახალი სამსახურის მოძებნა, მაგრამ არც ერთ ვაკანსიაზე არ გამიკეთებია განაცხადი, რადგან მჯერა, რომ აქ უფრო საჭირო ვარ და აქ უფრო სასარგებლო საქმეს ვაკეთებ“, - მიიჩნევს თეა გიგიტაშვილი და განაგრძობს:

„როგორც უკვე გითხარით, ბავშვებმა დაიწყეს ბანაკში სიარული, დადიოდნენ ანაკლიის ბანაკში და სხვაგან. ამასთან, ჩვენი პროექტის ფარგლებში, ისინი დაგვყავდა წაღვერში, ბაკურიანში. ჩვენი ქვეყნისთვის დიდი ნახტომი, დიდი წარმატება იყო „4+1“ პროგრამის შექმნა, პირველი წელი მოსამზადებელი კურსია ეთნიკური სომხების და ეთნიკური აზერბაიჯანელებისთვის, ქართული ენის კურსს გადიან უნივერსიტეტებში, თბილისში და შემდეგ ირჩევენ პროფესიას. ამასთან, ისინი ამ ერთ წელიწადში ადაპტირებას ახდენენ ქართულ გარემოსთან. ვფიქრობ, ამან დიდად შეუწყო ხელი მათ ინტეგრირებას ქართულ სახელმწიფოში. ვინც თბილისში დაამთავრა უმაღლესი სასწავლებელი, დღეს ყველანი მუშაობენ, ჩემი ყოფილი მოსწავლეები არიან.

„ასევე, დიდი როლი შეასრულა eSchool-ის ბაზაზე გადასვლამ. პრაქტიკაში იყენებენ ენას. მანამდე მასწავლებლები, რომელთაც სამსახურის დაწყება უნდოდათ, განცხადებებსაც კი სომხურ ენაზე წერდნენ, მგონი მე დავწერე პირველად ქართულად განცხადება. თავიდან რაც ძალიან მაოცებდა, დღეს უკვე ძალიან შეცვლილია. სკოლის დოკუმენტაციის გადაყვანა ქართულ ენაზე, ერთიან ელექტრონულ სისტემაში მოქცევა იყო ძალიან დიდი მიღწევა განათლების სფეროში“, - აღნიშნავს თეა გიგიტაშვილი.

იგი განსაკუთრებული ყურადღებით ეკიდება თავისი კოლეგებისთვის ქართული ენის სწავლების პროცესს და საკმაოდ დიდი დრო აქვს დათმობილი იმისათვის, რომ ეთნიკურად სომეხი ეროვნების მასწავლებლებმა საქართველოს სახელმწიფო ენა კარგად შეისწავლონ.

„როდესაც აქ ჩამოვედი, კოლექტივი შედგებოდა იმ პედაგოგებისგან, რომელთაც უმაღლესი სასწავლებელი დამთავრებული ჰქონდათ ან სომხეთში, ან რუსეთში და მათ ქართული ენა მხოლოდ ანბანის დონეზეღა თუ იცოდნენ, რადგან საბჭოთა პერიოდში ქართულის გაკვეთილები სომხურენოვან სკოლებში კვირაში მხოლოდ ერთხელ ტარდებოდა. მე ამ მასწავლებლებთან ინტენსიურად ვიმუშავე და მათგან ზოგიერთმა B1 დონეზე მოახერხა ენის შესწავლა, მაგრამ საპენსიო ჯილდოს ამოქმედების შემდეგ, 2019 წელს, სკოლიდან 11 მასწავლებელი წავიდა და უმრავლესობა ისინი, ვისაც ასე თუ ისე შევასწავლე ქართული და ახალი ნაკადის მიღების შემდეგ, ხელახლა მომიწია მასწავლებლების მომზადება. ქართული ენის კურსის წარმატებით გავლის შემდეგ, შარშან 5 პედაგოგი უფროსი მასწავლებელი გახდა და მათ ახლახან ინგლისური ენის მასწავლებელი, ჩემი ყოფილი მოსწავლე დაემატა, რადგან ენის კურსის გავლით მათ კრედიტები მიიღეს. თავიდან სურვილისამებრ იყო, ახლა ყველა საგნის მასწავლებელს ევალება ქართული ენის კურსის გავლა. წელს მხოლოდ ერთი ჯგუფი მყავს - B1 დონე“, - ამბობს თეა გიგიტაშვილი და სკოლის პედკოლექტივისა და დირექციის მიმართ მადლიერებას გამოხატავს.

„აუცილებლად უნდა ვთქვა, რომ პედაგოგებს შესანიშნავი დამოკიდებულება გვაქვს ერთმანეთთან, თავად დირექტორი, ბატონი ვაჟა ზურნაჩიანი, ბრწყინვალე ადამიანია, ყოველთვის მასწავლებლის და მოსწავლის ინტერესებიდან გამოდის. თავადაც წლების განმავლობაში ფიზიკის მასწავლებელი იყო და დირექტორობამდე სასწავლო ნაწილის ხელმძღვანელი გახლდათ. ძალიან კარგად ერკვევა სკოლის პრობლემატიკაში.

GUARDIAN.GE-ის ფოტოზე: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის დირექტორი ვაჟა ზურნაჩიანი

„არაერთხელ მამა-შვილურად მოუცია რჩევა-დარიგება როგორც ჩემთვის, ისე სხვა ჩემი ახალგაზრდა კოლეგებისთვის. საკუთარი შვილივით გესაუბრება და გიხსნის. მის მიმართ ყველას ძალიან პოზიტიური დამოკიდებულება აქვს, ეს კი სკოლის მუშაობაში წარმატების მისაღწევად, შეიძლება ითქვას, რომ ერთ-ერთი განმსაზღვრელი ფაქტორია“, - ამბობს თეა გიგიტაშვილი, რომელიც GUARDIAN.GE-ისთან საგანმანათლებლო სექტორში არსებულ ვითარებას აფასებს და მიიჩნევს, რომ ერთ-ერთი ყველაზე კარგი პროექტი, რომლის თეორიული და პრაქტიკული ნაწილი ერთმანეთთან აბსოლუტურ თანხვედრაშია, „ჯი-პრაიდის“ (G-PriEd) პროექტი იყო.

„არაერთ პროექტში მიგვიღია მონაწილეობა და არაერთ ტრენინგს დავსწრებივართ, თუმცა უნდა ითქვას, რომ ყველაზე ეფექტიანი ჩვენთვის „ჯი-პრაიდის“ (G-PriEd) პროგრამა იყო - დაწყებითი განათლების პროექტი. იმ მასწავლებლებისთვის, რომლებიც უკვე ქართულს ფლობდნენ, ძალიან საინტერესო იყო ამ პროექტში მონაწილეობა. ძირითადი აქცენტი ქართულ ენასა და მათემატიკაზე იყო გაკეთებული. ამ პროექტში ჩართული იყვნენ როგორც არაქართულენოვანი, ისე ქართული საჯარო სკოლებიც. გვაცნობდნენ ისეთ აქტივობებს, მეთოდებს, რომელიც შეგვეძლო, რომ პირდაპირ კლასში დაგვენერგა, ჩემთვისაც საკმაოდ დიდი გამოცდილების მიღების საშუალება იყო - სქემების გამოყენება, ასოციაციური რუკების შედგენა, გაკვეთილების დაგეგმვა, გეგმის მიხედვით გაკვეთილების ჩატარება. ყველასთვის ახალი იყო, მათთვისაც კი, ვისაც პედაგოგიური ინსტიტუტები ჰქონდათ დამთავრებული.

„ყველაფრის კლასში დანერგვა ბუნებრივია, შეუძლებელი იყო, მაგრამ ჩვენთვის, როგორც მცირეკონტინგენტიანი სკოლისთვის, გაცილებით ადვილი იყო ამის განხორციელება, ვიდრე დიდი სკოლებისთვის. განსაკუთრებით კარგად იყო შედგენილი რესურსები, ილუსტრირებული სახელმძღვანელოები. ძალიან ცუდია, რომ ეს პროგრამა გაუქმდა. ასეთი რესურსი და ასეთი საშუალება არც ერთ ტრენინგზე არ მიგვიღია. ეს პროექტი კონკრეტულად კლასებზე იყო მორგებული, რასაც პრაქტიკაში ვიყენებდით“, - ამბობს თეა გიგიტაშვილი, რომელიც აშკალის საჯარო სკოლაში 13-წლიანი მუშაობის შემდეგ მიიჩნევს, რომ მისი უპირველესი მისია, შეესწავლებინა ქართული ენა ეთნიკურად სომეხი ბავშვებისთვის და ხელი შეეწყო მათი საქართველოს სრულყოფილ მოქალაქეებად ჩამოყალიბებაში, გარკვეულწილად შესრულებულია, თუმცა აშკალიდან წასვლას არ ჩქარობს.

„ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ თავი ვიგრძენი თემში, როგორც ამ თემის წევრმა. ჩემი ახლობლები მეუბნებიან, რომ დროა უკევ წამოხვიდეო, რატომღაც ვერ ვხედავ ჩემს თავს სხვაგან, ჯერჯერობით ასეა. 28 წლის წამოვედი აქ და ახლა უკვე 41-ის ვარ. როგორც უკვე გითხარით, სხვა სკოლებში უამრავი ვაკანსია ცხადდებოდა, თბილისში და სხვაგანაც, დამიჯერეთ, არასოდეს არ შემივსია არც ერთი ვაკანსია, რადგან არ გამჩენია აქედან წასვლის სურვილი“, - ამბობს თეა გიგიტაშვილი და თავისი ყოფითი ისტორიების გახსენებისას მადლიერებას გამოხატავს მისი მოსწავლეებისა თუ ყოფილი მოსწავლეების მიმართ.

„როცა მანქანა გამფუჭებია, ან თოვლში ჩავვარდნილვარ, როგორც კი დამირეკავს ყოფილი მოსწავლეებისთვის ან მე-12 კლასელებისთვის, ბიჭებისთვის, ყოველთვის უყოყმანოდ დამხმარებიან... მე რომ მე-12 კლასელების სიტყვები წაგაკითხოთ, ბოლო ზარზე როგორ მემშვიდობებიან, გაოცდებით. იმდენად გულწრფელად წერენ, არასტანდარტულად, უშუალოდ...

„ახლა აქ საშინელი ყინვებია -18 გრადუსია, და სახლის ჭიშკარს ვერ ვაღებ, თუმცა ყოველ დილით სახლიდან გასვლისას ჩემი ყოფილი მოსწავლე, 2 შვილის მამა მოდის და ის მიღებს კარს, უკან დაბრუნებისასაც იგივეს აკეთებს. არ ვიცი, მადლიერება როგორ გამოვხატო... მთელი სოფელი გვერდით მიდგას, მთელმა სოფელმა იცის ჩემი ტელეფონის ნომერი...

თეა გიგიტაშვილი აშკალის საჯარო სკოლაში მუშაობის პარალელურად თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორანტია. მან უკვე დაასრულა სადოქტორო პროგრამაზე სწავლა და ახლა დისერტაციის დასაცავად ემზადება. იგი, როგორც მოწვეული ლექტორი, უნივერსიტეტში კვირაში ერთხელ ლექციებს კითხულობს და სემინარებს ატარებს. შეკითხვაზე, სად წარმოუდგენია მისი თავი 10 წლის შემდეგ, ღიმილით პასუხობს: „სულ მცირე 5 წელი აქედან [აშკალიდან] წასვლას არ ვაპირებ. შემდეგ ვნახოთ...“

GUARDIAN.GE-ის ფოტოებზე დაბლა: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის მე-11 კლასში გაკვეთილის მიმდინარეობა: თეა გიგიტაშვილი - ქართულის, როგორც მეორე ენის მასწავლებელი

GUARDIAN.GE-ის ფოტოებზე დაბლა: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის მე-5 კლასში გაკვეთილის მიმდინარეობა: გოჰარ ჟამკოციან - ხელოვნების მასწავლებელი და ლუსინე ტერბალიან - ქართულის, როგორც მეორე ენის მასწავლებელი

GUARDIAN.GE-ის ფოტოებზე დაბლა: წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ აშკალის საჯარო სკოლის პედაგოგები და ადმინისტრაციული პერსონალი