დიდმა ბრიტანეთმა ისტორიულ რეფერენდუმში 52%–ით ევროკავშირის დატოვებას მისცა ხმა, მას შემდეგ რაც 43 წელი ამ კავშირში იმყოფებოდა. დარჩენის მომხრე კი 48% აღმოჩნდა. აღნიშნულ ინფორმაციას BBC ავრცელებს.

ლონდონმა და შოტლანდიამ მყარად მისცეს ხმა ევროკავშირში დარჩენას, მაგრამ ჩრდილოეთ ინგლისის შედეგები ამ ხმებს ასუსტებს. 

რეფერენდუმში მონაწილეობის მისაღებად დარეგისტრირებული თითქმის 46 მილიონი ამომრჩევლიდან ხმის მისაცემად 71.8% გამოცხადდა. ამომრჩეველთა მსგავსი ოდენობა 1992 წლის შემდეგ არ დაფიქსირებულა. უელსმა და ინგლისის უდიდესმა ნაწილმა, ლონდონის გამოკლებით, ხმა ევროკავშირის დატოვებას მისცა.

ფუნტი სტერლინგი აშშ დოლართან მიმართებაში 1985 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე დაეცა და ბაზრებმა შედეგების მიმართ თავიანთი რეაქცია გამოხატეს, წერს BBC.

დიდ ბრიტანეთში ევროკავშირის დატოვებისა თუ ევროკავშირში დარჩენის შესახებ ხუთშაბათს, 23 ივნისს გამართული ისტორიული რეფერენდუმზე ამომრჩეველს მხოლოდ ერთ შეკითხვაზე - უნდა დარჩეს დიდი ბრიტანეთი ევროკავშირში, თუ უნდა დატოვოს მან ევროკავშირი - მოუწია პასუხის გაცემა.

სანდერლენდში ევროკავშირის დატოვების მომხრეებმა 22%-ით მოიგეს, ნიუკასლში კი დარჩენის მომხრეებმა მხოლოდ 1%-ით გაიმარჯვეს. როგორც BBC იტყობინება, საარჩევნო კომისია სრული შედეგების გამოქვეყნებას „საუზმის დროისათვის“ გეგმავს. საარჩევნო უნბებზე მისულთა რაოდენობა პირველადი მოანცემებით იმაზე მეტი იყო, ვიდრე 2015 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე. საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, რეგისტრაცია დაახლოებით 46 მილიონმა ამომრჩეველმა გაიარა.

გიბრალტარი პირველი იყო ბრიტანეთის საზღვარგარეთ მდებარე ტერიტორიებს შორის, რომელმაც შედეგები პირველმა გამოაცხადა და რომლის ამომრჩეველთა 96%-მა ხმა მისცა დარჩენას. ამგვარი შედეგი ნაწინასწარმეტყველები იყო გიბრალტარის ესპანეთთან საზღვრის წუხილიდან გამომდინარე.

რეფერენდუმის დღეს ჩატარებული წინასწარი გამოკითხვების მიხედვით, ევროკავშირში დარჩენისთვის ხმის მიმცემთა ბანაკი იმარჯვებდა. ონლაინ გამოკითხვა, რომელიც YouGov-მა ჩაატარა და რომელშიც 5 000 ადამიანი მონაწილეობდა, გვამცნობს, რომ ევროკავშირში დარჩენისთვის მიცემული ხმების რაოდენობა 52%-ს შეადგენდა, დატოვების მომხრეებისა კი 48%-ს. Ipsos Mori-ს მიერ სამშაბათს და ოთხშაბათს ჩატარებული კვლევის მიხედვით დარჩენას 54%, დატოვებას კი 46% ემხრობოდა.

დიდი ბრიტანეთის ევროკავშირის დატოვება-დარჩენის რეფერენდუმის პირველი შედეგების გამოცხადების შემდეგ, გირვანქა სტერლინგი დოლართან მიმართებაში დაეცა და გუშინ 1.50 -ს მიღწეული ნიშნულიდან 1.43-მდე ჩამოვიდა.

როგორც BBC წერს, ფუნტი მას შემდეგ დაეცა, რაც რეფერენდუმის ნიუკასლის შედეგები გამოცხადდა, სადაც დარჩენის მომხრეებმა მხოლოდ 1%-ით გაიმარჯვეს, მაშინ როცა მოლოდინები უფრო მაღალი იყო. სანდერლენდის შედეგების გამოცხადების შემდეგ კი, სადაც დატოვების მომხრეებმა 22%-ით მოიგეს, 1 გირვანქა სტერლინგი ამერიკულ დოლართან მიმართებაში 1.43 გახდა, მაგრამ მოგვიანებით გადაცვლის კურსმა მცირედით აიწია.

„ეს იყო უზარმაზარი რყევა ფუნტისათვის - ისეთი რამ, რაც ფაქტობრივად არასდროს გვინახავს. კურსის თამაში იმაზე დიდი იყო, ვიდრე ფუნტის დაცემა შავ ოთხშაბათს“, განაცხადა ETX კაპიტალის ვაჭრობის ხელმძღვანელმა ჯო რანდლმა.

„ნერვიულობა ბაზრებზე შეგრძნებადია, რადგან პოტენციურად არსებობს ალბათობა, რომ მოხდეს აქტივების ველურად გაუფასურება“, დაამატა მან.

გასულ კვირას გირვანქა სტერლინგი დოლართან მიმართებაში 1.40-მდეც კი იყო ჩამოსული.

რეფერენდუმის წინა დღით და რეფერენდუმის დღესაც, იმ იმედით, რომ დიდი ბრიტანეთი ხმას მისცემდა ევროკავშირში დარჩენას, სავაჭრო ბირჟებზე, ფუნტის კურსი დოლართან მიმართებაში 1.50–საც კი შეადგენდა, მაგრამ დიდი ბრიტანეთის ევროკავშირის დატოვება-დარჩენის რეფერენდუმის პირველი შედეგების გამოცხადების შემდეგ, გირვანქა სტერლინგი დოლართან მიმართებაში დაეცა და გუშინ 1.50 -ს მიღწეული ნიშნულიდან 1.43-მდე ჩამოვიდა.

დიდი ბრიტანეთის გირვანქა სტერლინგი კი დრამატულად დაეცა, მას შემდეგ რაც რეფერენდუმის პირველი შედეგები გამოქვეყნდა. ერთ მომენტში ის დოლართან მიმართებაში მკვეთრად გაუფასურდა და 1.3305 ნიშნულამდე დაეცა. მსგავს ზღვრამდე ფუნტი 1985 წლის შემდეგ არ ჩამოსულა.

მოვაჭრეები აცხადებენ, რომ ასეთი დრამატული მდგომარეობა 2008 წლის მსოფლიო ფინანსური კრიზისის დროსაც კი არ ყოფილა.

"არასოდეს გვინახავს არაფერი ამის მსგავსი. ეს სიცოცხლის განმავლობაში ერთხელ ხდება და უფრო დრამატული მოვლენაა, ვიდრე "ლემანსი" და "შავი ოთხშაბათი", – განაცხადა ETX კაპიტალის ვაჭრობის ხელმძღვანელმა ჯო რანდლმა.

დიდი ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრი დევიდ ქამერონი ევროკავშირში დარჩენის მომხრე იყო. იგი რეფერენდუმის წინა დღეს, 22 ივნისს ბრისტოლში ყოფილი პრემიერ მინისტრის სერ ჯონ მეიჯორისა და ლეიბორისტების ყოფილი ლიდერის ჰარიეთ ჰარმანის გვერდით გამოჩნდა და BBC-ს განუცხადა, რომ ხუთშაბათის გადაწყვეტილება შეუქცევადი იქნება და თუკი დიდი ბრიტანეთის ამომრჩეველი დატოვების გადაწყვეტილებას მიიღებს, უკან დაბრუნება აღარ შედგება.

„არ შეიძლება რომ თვითმფრინავიდან გადახტე და შემდეგ მფრინავის კაბინის პატარა კარების მეშვეობით უკან ამოცოცდე“, უთხრა მან BBC რადიო 4-ს.

ევროკავშირის დატოვება „მასობრივი პრობლემა“ იქნება დიდი ბრიტანეთისთვის, განაცხადა მან, რაც „ენით აღუწერელ ზიანს“ მიაყენებს ეკონომიკურ ზრდას, სამუშაო ადგილებს და ოჯახების ფინანსურ მდგომარეობას და შეაფერხებს მომავალი თაობების შესაძლებლობებს და ცხოვრების შანსებს.

„თუკი მე უნდა შემეჯამებინა ეს მთლიანი კამპანია ერთ სიტყვაში, ეს იქნებოდა შემდეგი სიტყვა - ‘ერთად’. მე ვფიქრობ, ერთად ჩვენ უფრო უკეთესად შემძლენი ვართ გავუსწორდეთ ტერორიზმისა და კლიმატის ცვლილებების გამოწვევებს, ჩვენ ვართ უფრო შემძლე გავზარდოთ ჩვენი ეკონომიკა, უფრო შემძლე წარვმართოთ კარგი სავაჭრო შეთანხმებები... და მე მინდა მივიღოთ კარგი შეთანხმებები, რომ მივცეთ უკეთესი შესაძლებლობები თითოეულ ადამიანს ჩვენს ქვეყანაში“.

22 ივნისს, მაშინ როცა პარტიის მოქმედი თუ ყოფილი ლიდერები თავიანთ ბოლო წუთებს იყენებდნენ საარჩევნო კამპანიისას, სერ ჯონ მეიჯორმა დატოვების მხარდამჭერები დაახასიათა, როგორც „კეთილდღეობისა და აყვავებულობის საფლავის მთხრელნი“ და განაცხადა, რომ ბრიტანეთის მიერ ევროკავშირის დატოვებამ შესაძლოა ის შედეგი გამოიღოს, რომ ბრიტანეთი დაირღვეს და მას „ნაკლები მნიშვნელობა და ნაკლები გავლენა გააჩნდეს მსოფლიოში“.

მაგრამ ბორის ჯონსონი და დატოვების მომხრე სხვა პოლიტიკოსები აცხადებდნენ, რომ მხოლოდ ევროკავშირის დატოვებაზე მიცემულმა ხმამ შეიძლება მისცეს დიდ ბრიტანეთს ის თავისუფლება, რაც მას მისი საკუთარი კურსის ჩამოსაყალიბებლად ესაჭიროება.

ბილინგსგეითის თევზის ბაზარში საუბრისას რეფერენდუმის წინა დღეს ლონდონის ყოფილმა მერმა დაჟინებით მოუწოდა ხალხს „გააჩნდეთ ჩვენი ქვეყნის რწმენა“ და ხელი ჩასჭიდონ მომენტს.

„ეს არის გადამწყვეტი დრო... ეს არის დრო, მეგობრებთან და პარტნიორებთან სრულიად ახალი ურთიერთობები გაგაჩნდეს. ეს არის დრო, გულღიად ისაუბრო დემოკრატიაზე და ასეულობით მილიონი ადამიანი ევროპის გარშემო დაგვეთანხმოს ჩვენ. დროა თავი დავაღწიოთ წარუმატებელ და უუნარო ევროკავშირის სისტემას.“

თავისი საარჩევნო კამპანიის სიტყვის დასასრულს 22 ივნისს დიდი ბრიტანეთის დამოუკიდებელი პარტიის ლიდერმა ნაიჯელ ფარაჯმა განაცხადა, რომ ეს იყო „გრძელი, ეული გზა“ მისთვის და მისი პარტიისთვის - რომელიც ევროკავშირის დატოვების კამპანიას 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში აწარმოებდა - და მას სჯეროდა, რომ მისი პარტიის მხარდამჭერები „აცოცდებოდნენ დამტვრეულ მინაზე“ რომ ხმა მიეცათ დიდი ბრიტანეთის მიერ ევროკავშირის დატოვებისთვის. მან დაჟინებით მოუწოდა სხვებს თავიანთი გონების კარნახით, „თავიანთი გულისა და სულის გამოძახილით“ მისცენ ხმა ხუთშაბათის რეფერენდუმზე. ფარაჯმა განაცხადა, რომ მას უნდოდა ბრიტანეთი ისეთი, რომელიც იქნება „ნორმალური ქვეყანა, რომელიც ქმნის თავის კანონებს და თავად არის თავისი ბედ-იღბლის გამომჭედელი.“